{"id":825,"date":"2026-04-02T08:56:29","date_gmt":"2026-04-02T06:56:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/?page_id=825"},"modified":"2026-04-29T14:15:39","modified_gmt":"2026-04-29T12:15:39","slug":"terugblik-op-afgelopen-maanden-na-de-lancering","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/nationaal-adviespanel-erfgoedonderzoek\/terugblik-op-afgelopen-maanden-na-de-lancering\/","title":{"rendered":"Food for Thought: Presentatie Nationale Onderzoeksagenda bij lunchlezing Raad voor Cultuur"},"content":{"rendered":"\n

Op 16 april werd \u2018Erfgoedonderzoek in stroomversnelling. Nationale Onderzoeksagenda 2026-2030\u2019 gepresenteerd bij de Raad voor Cultuur<\/a>. De presentatie werd gegeven door Prof. Dr. Sophie Elpers namens het Nationaal Adviespanel Erfgoedonderzoek (NAE). Aanwezigen reageerden enthousiast op het initiatief en stelden vragen over de politieke context waarin erfgoedbeleid plaatsvindt.<\/p>\n\n\n\n

\u2018Erfgoedonderzoek in stroomversnelling\u2019 biedt verschillende partijen in het erfgoed-onderzoeksveld houvast en richting om in actie te komen. De agenda geeft een overzicht van het onderzoeksveld en een indruk van de onderzoeksstromen die zich op dit moment ontwikkelen, biedt ori\u00ebntatie voor eigen positionering en levert handvatten voor impactvolle agendering van onderzoeksbeleid en -financiering in de toekomst. De publicatie kan dienen als bron van inspiratie voor nieuw onderzoek, maar ook als instrument om bestaand onderzoek te toetsen, te versterken en verder te onderbouwen.<\/p>\n\n\n\n

Tijdens de lunchlezing kregen aanwezigen een inkijkje in het ontstaan en de achtergrond van de onderzoeksagenda. Gedurende twee jaar hebben leden van het Nationaal Adviespanel samen met het veld aan de publicatie gewerkt. Naast vele uren desk-research en heel wat werksessies, zijn intensieve gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van relevante kennis- en erfgoedinstellingen, onderzoeksinstituten, universiteiten en hogescholen. Ook de onderzoekers vanuit het sectorplan Cultureel Erfgoed en Identiteit en de stuurgroep van NWA-route Levend Verleden werkten mee. Hierbij is voortgebouwd op bestaande initiatieven: de nationale onderzoeksagenda legt een verbinding met andere onderzoeksagenda\u2019s uit verschillende velden binnen de erfgoedsector op nationaal en internationaal niveau.<\/p>\n\n\n\n

Na deze korte terugblik dook Sophie Elpers de inhoud in, beginnend bij de vijf uitgangspunten van de onderzoeksagenda. Vervolgens werden kort de zeven kernthema\u2019s toegelicht. In het bijzonder werd stilgestaan bij thema\u2019s \u2018Klimaatverandering\u2019, \u2018Multiperspectiviteit\u2019, \u2018Verval en Verlies\u2019, \u2018Thuisloos Erfgoed\u2019 en \u2018Veerkrachtig Erfgoedstelsel\u2019. Terwijl de eerste twee nader toegelichte thema\u2019s eerder op de radar staan, krijgen de andere drie thema\u2019s tot nu toe iets minder aandacht. Daar kan de erfgoedagenda verandering in brengen.<\/p>\n\n\n\n

Verval en verlies van erfgoed zijn namelijk een dagelijkse realiteit. Met invloeden als klimaatverandering, vergrijzing en de sociale dynamiek van de samenleving betekent zorgen voor erfgoed ook omgaan met afscheid nemen. Toch richt het erfgoedstelsel en-onderzoek zich vooral op bewaren, beheren en behouden. Hoe kunnen de samenleving en de erfgoedsector zorgvuldig omgaan met verlies van erfgoed? Hoe kan afscheid worden genomen en hoe kan omgegaan worden met gevoelens van verlies? Onderzoek naar deze vragen kan helpen bewerkstelligen dat emoties en ethiek een rol gaan spelen bij beslissingen over erfgoed.<\/p>\n\n\n\n

Wat ook vaak onopgemerkt blijft, is dat veel erfgoed tussen wal en schip valt in het huidige erfgoedstelsel. Denk aan rituelen en gebruiken van vluchtelingen, huiskamergeluiden van vroeger, de geuren van het platteland of graffiti op afbraakpanden. Veel erfgoed is thuisloos: niet-gezien, niet-herkend of niet-erkend. Terwijl het w\u00e9l een belangrijke houvast biedt aan erfgoedgemeenschappen en bijdraagt aan het welbevinden van mensen. Hoe herkennen we thuisloos erfgoed, hoe erkennen we het en hoe moeten we het onderzoeken? De vragen die opgeroepen worden door erfgoed en erfgoedgemeenschappen die thuisloos zijn, dagen de erfgoedsector uit om buiten institutionele kaders te kijken, het verdrag van Faro te omarmen en nieuwe methoden van participatief onderzoek te ontwikkelen.<\/p>\n\n\n\n

Daarnaast maken grote uitdagingen als klimaatverandering, digitalisering en sociale verschuivingen het \u00fcberhaupt nodig om kritisch te reflecteren op het huidige erfgoedstelsel. In het laatste thematische hoofdstuk stelt de Nationale Onderzoeksagenda 2026-2030 zich daarom de vraag hoe een veerkrachtig erfgoedstelsel ingericht kan worden, dat bijdraagt aan maatschappelijke en ecologische uitdagingen van nu en in de toekomst. Hoe komen we tot een stelsel dat meer recht doet aan de diversiteit van erfgoed en erfgoedgemeenschappen, waardoor de potentie van erfgoed als bron voor positieve verandering in de samenleving beter kan worden benut? En hoe komen we tot structurele domein- en sectoroverstijgende samenwerking? Dit zijn vragen die we alleen samen kunnen beantwoorden. <\/p>\n\n\n\n

We danken de Raad voor Cultuur voor de mogelijkheid om de nationale onderzoeksagenda te presenteren. Ben je nieuwsgierig geworden en wil je samen met ons in gesprek over de toekomst van erfgoedonderzoek? Neem dan contact op met NAE-secretaris Carlijn Vos (c.w.t.vos@cultureelerfgoed.nl<\/a>).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op 16 april werd \u2018Erfgoedonderzoek in stroomversnelling. Nationale Onderzoeksagenda 2026-2030\u2019 gepresenteerd bij de Raad voor Cultuur. De presentatie werd gegeven door Prof. Dr. Sophie Elpers namens het Nationaal Adviespanel Erfgoedonderzoek (NAE). Aanwezigen reageerden enthousiast op het initiatief en stelden vragen over de politieke context waarin erfgoedbeleid plaatsvindt. \u2018Erfgoedonderzoek in stroomversnelling\u2019 biedt verschillende partijen in het […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"parent":819,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-825","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/825","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=825"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/825\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nwa-levendverleden.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}